Satyna – co to za materiał i jakie ma właściwości?

Satyna to tkanina o splocie atłasowym, która ma błyszczącą stronę prawą i matową lewą. Nie jest konkretnym włóknem – może powstawać z bawełny, jedwabiu lub poliestru. W artykule znajdziesz informacje o jej właściwościach, rodzajach i zasadach pielęgnacji.

Czym jest satyna i jak powstaje?

Tkanina ta to rodzaj atłasu i zarazem jeden z trzech głównych splotów tekstylnych, obok płóciennego i skośnego. W splocie atłasowym punkty przeplatania są rozproszone, dzięki czemu na powierzchni dominują długie odcinki nici. Jej charakterystyczny wygląd bierze się z tego układu – prawa strona staje się gładka i połyskliwa, a lewa pozostaje matowa. Materiał ten powstaje z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub poliestrowej.

Nazwa tego materiału pochodzi od Zaiton, czyli arabskiej nazwy chińskiego miasta Quanzhou. Technika tkania powstała w średniowiecznych Chinach i pierwotnie opierała się wyłącznie na jedwabiu. Przez Jedwabny Szlak trafiła na Bliski Wschód, a w XII wieku zaczęto ją produkować we Włoszech. W Europie Zachodniej znano ją już w średniowieczu, początkowo w Niderlandach. W XIV wieku tkanina stała się popularna w całej Europie – obijano nią nawet meble w Pałacu Wersalskim. Szerzej zaczęto ją stosować w XIX wieku.

Do zalet splotu atłasowego należy duża elastyczność i podatność na układanie się w miękkie fale. Materiały tego typu nie gniotą się tak łatwo jak te o splocie płóciennym, a im grubszy wyrób, tym mniejsza skłonność do zagnieceń. Trzeba jednak liczyć się z tym, że tkanina łatwo się zaczepia i bywa trudna w szyciu, ponieważ jest śliska.

Jakie rodzaje satyny są dostępne?

Podział tej tkaniny zależy od użytych włókien oraz konkretnego splotu. W handlu pojawia się wersja bawełniana, jedwabna i poliestrowa, a także odmiany o nazwach takich jak antyczna tkanina, baronet, charmeuse, krepa, księżna czy polisatyna.

Naturalne wersje

Naturalne odmiany wyróżniają się delikatnością i zdolnością do oddychania. Wersja bawełniana daje przyjemne uczucie chłodu, dlatego chętnie szyje się z niej letnią pościel, piżamy i koszulki. Jedwabna ma wyjątkowo piękny połysk i miękką teksturę, przez co uchodzi za materiał luksusowy i sprawdza się w eleganckich bluzkach oraz sukienkach.

Syntetyczna wersja

Wersja poliestrowa to tańsza alternatywa o dużej trwałości i łatwej pielęgnacji. Nie przepuszcza powietrza tak dobrze jak odmiany naturalne, dlatego w upalne dni bywa mniej komfortowa. Niektóre syntetyczne materiały do złudzenia przypominają jedwab, ale nie mają jego delikatności w dotyku.

Czym różni się satyna bawełniana od bawełny satynowej?

Te dwa określenia często bywają mylone, ale dotyczą tkanin o innym splocie i składzie. Pierwsza z nich ma przewagę bawełny lub składa się wyłącznie z niej, a jej splot sprawia, że jedna strona jest gładka i delikatnie połyskliwa, a druga matowa. Może zawierać dodatek poliestru, który zwiększa trwałość i ogranicza gniecenie.

Druga tkanina powstaje w całości lub w przeważającej części z włókien bawełny i ma delikatną kratkę wyczuwalną przy dotyku. Materiał ten jest bardziej matowy, hipoalergiczny i przewiewny, ale gniecie się mocniej niż pierwszy. Można go prać w pralce w wysokich temperaturach, co zwiększa higienę użytkowania. Z tego powodu oba wyroby mają nieco inne zastosowanie – pierwszy częściej trafia do eleganckiej pościeli, drugi do wyrobów dla osób z wrażliwą skórą.

Jak prać i pielęgnować satynę?

Sposób prania zależy od składu tkaniny. Wersję bawełnianą i poliestrową można prać w domu, natomiast jedwabną należy oddawać do pralni chemicznej. W codziennej pielęgnacji materiał wymaga delikatnego traktowania i unikania silnego tarcia.

Wersja jedwabna wymaga czyszczenia chemicznego – pranie w wodzie może zniszczyć jej włókna.

Podczas prania ubrań z tego materiału trzymaj się kilku zasad:

• pierz ręcznie lub w pralce na programie delikatnym, w letniej wodzie,
• używaj płynu do delikatnych tkanin zamiast proszku,
• nie wyżymaj materiału i nie wkładaj go do suszarki,
• susz na płasko na czystym ręczniku, z dala od bezpośredniego słońca,
• prasuj na lewej stronie w średnio gorącej temperaturze i nie krop tkaniny wodą.

Tkaniny z włókna octanowego prasuj letnim żelazkiem. Materiał może stracić kształt przy nieostrożnym praniu, dlatego unikaj mocnego wyżymania i wysokich temperatur.

Jak nosić ubrania z satyny?

Ubrania z tego materiału nie są zarezerwowane wyłącznie na wieczór. Bluzka zestawiona z dżinsami i płaskim obuwiem wygląda szykownie także w ciągu dnia. Latem dobrze sprawdzają się lekkie sukienki i szorty, zwłaszcza w jasnych kolorach, które odbijają światło.

Aby uniknąć taniego efektu, łącz ten materiał z matowymi fakturami, na przykład bawełną, dzianiną lub wełną. Ciemne, źle skrojone ubrania mogą dodawać lat, ale kolor dopasowany do karnacji rozświetla cerę. Wysokiej jakości tkanina i staranne szycie mają tu duże znaczenie, bo materiały atłasowe nie wybaczają błędów krawieckich.